Job shop planningsoftware laten maken

Een job shop is een productiebedrijf dat is ingericht rond klantspecifieke orders in plaats van een vaste productlijn: metaalbewerking, machinebouw, matrijzenbouw en meubelmakerij op maat zijn typische voorbeelden. Elke order vraagt een eigen combinatie van bewerkingen, in een eigen volgorde, op andere machines of werkplekken. Dat is het omgekeerde van lopende-bandproductie, waar hetzelfde product in dezelfde volgorde over dezelfde machines loopt en de planning grotendeels vaststaat zodra de lijn draait. Standaard ERP-planningsmodules gaan uit van zo'n vaste routing per artikel en wringen zodra uw proces per order verschilt.

Waar assortimentsplanning draait om een vast, herhaalbaar aanbod dat u periodiek bijstelt, draait planning in een job shop om orders die telkens een eigen combinatie van stappen, machines en materiaal vragen. Diezelfde logica geldt voor projectmatig werk buiten de maakindustrie, zoals tuinontwerp, waar elke opdracht ook een eigen scope heeft in plaats van een repeterend proces. Maatwerk software volgt die werkelijke variatie, in plaats van een gestandaardiseerd proces dat er in een job shop niet is.

De kern is dat u per order in één oogopslag ziet wat er moet gebeuren en waar het knelt. Dit zijn de functies die daarbij het verschil maken:

• Orderroutings: per order vastleggen welke bewerkingsstappen nodig zijn, in welke volgorde, en op welke machine of werkplek.
• Capaciteitsplanning per machine en medewerker: beschikbare uren, bezetting en wachtrij per werkplek, zodat u ziet waar een nieuwe order past.
• Doorlooptijden en levertijden bewaken: vanaf orderacceptatie tot aflevering, met een signaal zodra een order dreigt uit te lopen.
• Materiaal- en gereedschapsbehoefte per order: welke grondstof, mallen en gereedschap nodig zijn en wanneer. Voor het uitgeven van materiaal uit het magazijn sluit dit aan op orderpicking.
• Herprioriteren: een spoedorder tussenvoegen en direct zien welke gevolgen dat heeft voor de rest van de planning.
• Nacalculatie: werkelijk bestede tijd per bewerking afzetten tegen de raming, als basis voor scherpere offertes.

Job shop-planning speelt vooral in de MKB-maakindustrie: metaalbewerkers, machinebouwers, matrijzenmakers en meubelmakers die op klantorder werken. Veel van deze bedrijven zijn aangesloten bij Koninklijke Metaalunie, de branchevereniging voor de Nederlandse MKB-maakindustrie. Opdrachtgevers, vaak zelf industriële klanten of OEM's, verwachten van hun toeleveranciers steeds vaker een gecertificeerd kwaliteitssysteem.

Een veelgevraagde norm daarbij is ISO 9001, die vraagt om aantoonbare beheersing van het proces: wie welke bewerking op welke machine met welk materiaal heeft uitgevoerd. Een planningssysteem dat orders, machines, materiaal en medewerkers koppelt, levert die onderbouwing als bijproduct van de dagelijkse planning, niet als losse administratie ernaast.

Job shop-planning staat niet op zichzelf. Koppeling met de tekening of het CAD-bestand per order voorkomt dat de werkvloer met een verouderde versie werkt. Koppeling met het ERP houdt orders, voorraad en facturatie in lijn, en koppeling met machines of CNC-besturing kan bewerkingstijden automatisch terugmelden in plaats van handmatige invoer.

Op de werkvloer werkt een eenvoudig scherm per werkplek vaak beter dan een volledig planningsscherm: de medewerker ziet zijn wachtrij, meldt een stap gereed, en de planning schuift door zonder dat iemand er apart tijd in hoeft te steken.

De grootste valkuil is een planning die klopt op papier maar niet op de vloer, omdat storingen, ziekte en spoedorders er niet in zitten. Bouw daarom marge in en zorg dat herplannen net zo makkelijk is als plannen: een systeem waarin schuiven veel handmatig werk kost, wordt bij de eerste drukte genegeerd.

Let ook op wie de planning mag aanpassen en waarop. Te veel sturing vanuit één centraal punt werkt vertragend voor de vloer; te weinig sturing leidt tot ad-hoc beslissingen die de rest verstoren. De juiste balans hangt af van hoeveel routine er al in uw orders zit.

Bepalend zijn het aantal machines en werkplekken dat u wilt plannen, de complexiteit van uw routings, de koppelingen met ERP, CAD en machines, en de mate waarin u nacalculatie en kwaliteitsregistratie wilt vastleggen. Een enkele werkplaats met een handvol machines is aanzienlijk lichter dan een bedrijf met meerdere hallen en ploegendiensten. We beginnen bij de plek waar planning nu de meeste tijd en de meeste missers kost.

We lopen eerst uw orderstroom na: waar orders binnenkomen, welke bewerkingsstappen ze doorlopen en waar de planning nu vastloopt. Daarna bouwen we de kernplanning met orderroutings en capaciteit per machine, gevolgd door bewaking van doorlooptijden en levertijden. Vervolgens komen materiaal- en gereedschapsplanning en de koppeling met uw ERP of CAD-omgeving. Elke stap maakt de planning voorspelbaarder zonder dat u in één keer alles hoeft om te gooien.

• Orderpicking-software laten maken
• Assortimentsplanning-software laten maken
• Tuinontwerp-software laten maken
• Alle software op maat