Tuinontwerp-software laten maken

Tuinontwerp is het vertalen van een wens voor een tuin of buitenruimte naar een plattegrond met beplanting, verharding en inrichting, en vervolgens naar een uitvoerbaar plan met hoeveelheden en een offerte. Een tuin- en landschapsontwerpbureau of hoveniersbedrijf tekent de plattegrond, kiest passende planten, bepaalt materialen zoals bestrating en verlichting, en presenteert dat aan de klant voordat er een offerte volgt.

Standaardsoftware dekt hier meestal maar een deel van: een algemeen tekenprogramma tekent een plattegrond, maar kent geen plantendatabase en geen koppeling met een offerte, terwijl een Excel-lijst met plantnamen los van die tekening staat. Wijzigt er iets in het ontwerp, dan moeten hoeveelheden opnieuw worden geteld en overgetypt. Net als bij ander projectmatig werk met wisselende, klantspecifieke opdrachten, zoals in job-shop-planning-software, past kant-en-klare software hier zelden goed. Maatwerksoftware laat het ontwerp de bron zijn: wat in de tekening staat, bepaalt automatisch wat in de plantenlijst, de materialenlijst en de offerte terechtkomt.

De kern is een ontwerp dat direct doorwerkt naar plantenlijst, materialenlijst en offerte. Daarnaast zijn dit de functies die in de praktijk het verschil maken:

• Tekenen en plattegronden: buitenruimtes intekenen in 2D, eventueel aangevuld met een eenvoudige 3D-weergave voor een indruk van hoogte en volume.
• Plantendatabase: een assortiment met eigenschappen zoals standplaats (zon, halfschaduw, schaduw), bloeitijd, eindhoogte en winterhardheid, waarmee een ontwerp mede op basis daarvan wordt samengesteld.
• Materialenlijsten en hoeveelheden: bestrating, beschoeiing en verlichting, met hoeveelheden afgeleid uit de tekening in plaats van los nagemeten.
• Koppeling met de offerte: gekozen planten en materialen met hoeveelheden stromen door naar een offerte zonder dat iemand ze overtypt.
• Klantpresentaties: het ontwerp overzichtelijk tonen aan de klant, met plantnamen en een duidelijk beeld van de indeling.
• Versiebeheer: ontwerpvarianten naast elkaar zetten en bijhouden welke versie door de klant is goedgekeurd.

Waar tuinontwerp-software zich onderscheidt van een generiek tekenprogramma, is de plantendatabase. Een assortiment met standplaats, bloeitijd, eindhoogte en winterhardheid maakt het mogelijk om tijdens het ontwerpen direct te zien welke planten passen bij de omstandigheden van de tuin, zon of schaduw, grondsoort, en bij elkaar: bloeiperiodes die elkaar opvolgen, hoogteverschillen die een border spannend maken. Dat voorkomt een ontwerp dat op papier goed oogt maar in de praktijk niet aanslaat.

Het assortiment kan gekoppeld worden aan het eigen inkoopbestand of aan de catalogus van vaste kwekers, zodat wat getekend wordt ook daadwerkelijk leverbaar is. Niet elke plant is het hele jaar rond verkrijgbaar, en een ontwerp dat in het ene seizoen wordt gemaakt maar in een ander seizoen wordt aangeplant, moet daar rekening mee houden.

De stap van ontwerp naar offerte is waar veel bureaus tijd verliezen. Software die oppervlaktes, aantallen en lengtes rechtstreeks uit de tekening haalt, levert direct een hoeveelhedenlijst per materiaalsoort en per plantsoort. Die lijst kan gekoppeld worden aan actuele inkoopprijzen van kwekers en leveranciers, zodat de offerte op een realistische basis rust in plaats van op een schatting. Wijzigt de klant iets in het ontwerp, dan werkt de hoeveelhedenlijst, en daarmee de offerte, automatisch mee, in plaats van dat alles opnieuw wordt nagerekend.

Van ontwerp tot aanplant zit vaak een periode waarin een plantkeuze nog kan wijzigen door beschikbaarheid bij de kwekerij of door het seizoen waarin wordt aangeplant. Software die daar los van staat, levert een ontwerp op dat op de tekentafel klopt maar in de tuin nog moet worden bijgesteld.

Daarnaast wordt van tuin- en landschapsontwerp steeds vaker gevraagd om rekening te houden met klimaatbestendigheid: minder verharding, meer waterberging, beplanting die tegen hitte en droogte kan. Initiatieven als NL Greenlabel maken die duurzaamheid meetbaar met een score per ontwerp, vergelijkbaar met een energielabel. Software die zulke kenmerken al aan het plantenassortiment koppelt, maakt dat gesprek met de klant makkelijker te onderbouwen. Voor de bedrijfsvoering van hoveniers en tuin- en landschapsontwerpbureaus is de Koninklijke VHG de brancheorganisatie, en wie via een keurmerk als Groenkeur werkt, moet een deugdelijke werkwijze kunnen aantonen.

Bepalend zijn de omvang van het plantenassortiment dat ontsloten moet worden, of er een koppeling nodig is met een specifieke kwekerij- of leverancierscatalogus, de mate van 3D-visualisatie (een eenvoudige plattegrond weegt anders dan een render), koppeling met een boekhoud- of facturatiepakket, en het aantal gebruikers en vestigingen. Een hoveniersbedrijf dat vooral particuliere tuinen ontwerpt heeft andere behoeften dan een landschapsontwerpbureau dat grotere buitenruimtes voor meerdere opdrachtgevers tegelijk beheert. We beginnen bij het onderdeel dat nu de meeste tijd kost, vaak is dat de stap van tekening naar offerte.

We brengen eerst het huidige proces van ontwerp tot offerte in kaart, en welk plantenassortiment er is en waar dat vandaan komt. Daarna bouwen we de tekenmodule die aansluit bij hoe nu getekend wordt, gevolgd door de koppeling met de plantendatabase en materialenlijsten. Vervolgens komt de koppeling met de offerte en de klantpresentatie, zodat het hele traject van ontwerp tot offerte in één werkproces samenkomt.

• Job-shop-planning-software laten maken
• Alle software op maat